Druk na folii samoprzylepnej: naklejki i wydruki wielkoformatowe

Druk na folii samoprzylepnej to sposób na grafikę, której nie da się wyciąć z jednego koloru: zdjęcie na witrynie, pełnokolorowe naklejki z logotypem, reklama na ścianie czy wydruki wielkoformatowe na tablice i pojazdy. Efekt zależy od trzech wyborów: folii, technologii druku i laminatu. Poniżej opisujemy każdy z nich tak, żeby łatwiej było zamówić wydruk, który wytrzyma tyle, ile ma wytrzymać. Tekst jest częścią przewodnika folie reklamowe ploterowe, w którym zestawiamy też folie do cięcia.

Folia do druku a folia do cięcia

Folia do cięcia jest barwiona w masie: kolor przechodzi przez całą grubość materiału. Folia do druku jest zwykle biała lub przezroczysta, z powierzchnią przygotowaną do przyjęcia tuszu. Obowiązują ją te same klasy co folie ploterowe: monomeryczna na krótkie kampanie i płaskie powierzchnie, polimerowa na lata i na zewnątrz, wylewana na karoserie z przetłoczeniami.

Różnice między klasami monomeryczną i polimerową opisujemy szczegółowo w tekście folia monomeryczna czy polimerowa. W skrócie: im dłużej grafika ma zostać na miejscu i im trudniejsze podłoże, tym wyższa klasa folii.

Warianty folii do druku

• Biała błyszcząca lub matowa. Standard na naklejki, oznakowanie i reklamę na ścianach.
• Przezroczysta. Na szyby, gdy grafika ma pozostawić widoczne tło. Kolory na przezroczystej folii są mniej kryjące, dlatego często drukuje się podkład z białego tuszu.
• Z klejem szarym lub blokującym. Kryje podłoże, na przykład starą grafikę pod nową.
• Z klejem usuwalnym. Na kampanie, po których grafikę trzeba zdjąć bez śladów.
• Perforowana (One Way Vision). Na witryny i szyby pojazdów, gdy od środka ma zostać widok na zewnątrz.

Technologie druku: UV, lateks, solwent

Wszystkie trzy technologie drukują w dużych formatach z roli, ale różnią się sposobem wiązania tuszu z folią.

Solwent i ekosolwent

Tusz na bazie rozpuszczalnika lekko nadtapia powierzchnię PVC i wiąże się z nią trwale. Wydruk jest odporny na wodę i warunki zewnętrzne, dlatego solwent od lat służy do reklamy zewnętrznej i oklejania pojazdów. Wymaga odparowania rozpuszczalnika przed laminacją, inaczej laminat może się marszczyć albo odchodzić.

Lateks

Tusz lateksowy jest wodny, z żywicą utwardzaną ciepłem w drukarce. Wydruk wychodzi suchy, bez zapachu, i można go od razu laminować. Dobrze sprawdza się we wnętrzach: w sklepach, biurach, placówkach medycznych i szkołach. Jest elastyczny, więc nadaje się także na folie do oklejania pojazdów.

UV

Tusz UV utwardza się lampą natychmiast po nałożeniu. Drukarki UV drukują nie tylko na folii z roli, ale też bezpośrednio na płytach, szkle czy tworzywach. Tusz tworzy na powierzchni wyraźną warstwę, co daje żywe kolory i możliwość druku białym oraz lakierem. Na folii, która ma być mocno rozciągana, wybiera się serie tuszów UV o podwyższonej elastyczności.

Laminat: kiedy jest potrzebny

Laminat to cienka przezroczysta folia naklejana na wydruk. Chroni tusz przed ścieraniem, myciem, promieniowaniem UV i graffiti. Występuje w wersji błyszczącej, matowej i antypoślizgowej, ta ostatnia na grafiki podłogowe.

Laminat musi być tej samej klasy co folia pod nim. Polimerowy laminat na polimerowej folii pracuje razem z nią, ale laminat monomeryczny na folii polimerowej skurczy się szybciej niż wydruk i odsłoni krawędzie.

Laminat jest potrzebny na zewnątrz, na pojazdach, na podłogach i na każdej powierzchni, którą ktoś dotyka. Wewnątrz, na krótką kampanię, często można go pominąć.

Naklejki i wydruki wielkoformatowe

Naklejki drukowane powstają w trzech krokach: druk, laminacja, cięcie po obrysie. Ploter z czujnikiem optycznym odczytuje znaczniki na wydruku i tnie dokładnie po kształcie grafiki. Wybiera się tło, a naklejki zostają na podkładzie, gotowe do zdjęcia. Przy większych formatach nakłada się dodatkowo folię transferową, o której piszemy w tekście o folii transferowej.

Wydruki wielkoformatowe, czyli grafiki na ściany, witryny i tablice, drukuje się z roli w brytach. Szerokie formaty łączy się na zakładkę, a miejsce łączenia planuje w projekcie tak, żeby nie przecinało twarzy ani tekstu.

Grafika na szybach

Nadruk na szybie wymaga decyzji, z której strony będzie oglądany. Wydruk naklejony od zewnątrz jest czytany normalnie, ale narażony na pogodę i myjki, więc potrzebuje laminatu. Wydruk naklejony od wewnątrz musi być wydrukowany w lustrzanym odbiciu na folii przezroczystej, często z białym podkładem, żeby kolory nie przebijały. Gdy od środka ma zostać widok na ulicę, stosuje się folię perforowaną, opisaną w tekście o folii One Way Vision.

Kolor i jego odporność

Kolory w druku wielkoformatowym powstają z tuszów CMYK, często uzupełnionych o jasne odcienie i biały. Kolor firmowy z palety Pantone da się zwykle odwzorować bardzo blisko, ale nie zawsze identycznie, szczególnie przy mocno nasyconych pomarańczach, fioletach i zieleniach. Jeśli kolor jest kluczowy, warto zamówić próbny wydruk na docelowej folii i obejrzeć go w miejscu montażu, w naturalnym świetle.

Odporność koloru na słońce zależy od tuszu, folii i laminatu razem. Laminat z filtrem UV spowalnia blaknięcie, dlatego na witrynach od południa i na pojazdach jest praktycznie obowiązkowy. Czerwienie i żółcie blakną zwykle szybciej niż błękity i czernie, więc przy grafice, która ma wisieć długo, dobór laminatu ma większe znaczenie niż sama technologia druku.

Jak przygotować plik do druku

1. Format. PDF w skali 1:1 albo w jasno opisanej skali, teksty zamienione na krzywe.
2. Kolor. CMYK, kolory firmowe opisane w palecie Pantone, jeśli mają być dopasowane.
3. Rozdzielczość. Dopasowana do odległości oglądania: grafika czytana z bliska potrzebuje więcej szczegółów niż baner widziany z ulicy.
4. Spady. Grafika wychodząca poza linię cięcia, żeby na krawędzi nie została biała szczelina.
5. Linia cięcia. Osobna ścieżka wektorowa w kolorze dodatkowym, jeśli naklejki mają być docięte po obrysie.

Przy wycenie dobieramy folię, technologię druku i laminat do miejsca, w którym grafika zawiśnie, i wysyłamy karty techniczne wybranych serii.